Prompt Nasıl Yazılır? Profesyoneller için Beş Parçalı Kalıp
Prompt, yapay zeka asistanına verdiğin iş tarifidir: ne kadar net tarif edersen o kadar az düzeltirsin. Teknik bilgi gerektirmez; yeni işe başlayan bir asistana işi anlatır gibi yazarsın. Bu yazıda profesyoneller için bir kalıp tablosu, LinkedIn ve satış için hazır beş örnek ve asistana asla yapıştırmaman gereken bilgiler var.
Prompt nedir ve çoğu prompt neden zayıf kalır?
ChatGPT, Claude ya da Gemini gibi bir asistan, sorduğun şeye cevap verir ve söylemediğin her boşluğu ortalama bir tahminle doldurur. "LinkedIn için liderlik hakkında bir gönderi yaz" dediğinde model ne sektörünü, ne müşterini, ne de senin görüşünü bilir. Sonuç, herkesin alabileceği ortalama bir metindir.
Sorun model değil, eksik tariftir. Bir yönetici için bunun tanıdık bir karşılığı var: kötü delegasyon. Ekibine "şu sunumu bir toparla" deyip ayrılırsan, dönen iş senin aklındakine benzemez. Yapay zekaya iş vermek de aynı beceridir. Bu yüzden prompt yazmayı bir teknik hüner değil, yapay zeka okuryazarlığının ilk basamağı olarak görmek daha doğru.
İyi bir promptun beş parçası nedir?
Profesyonel işlerde işe yarayan prompt beş soruya cevap verir. Sıra şart değil, ama beşi de yerinde olunca ilk cevap çoğu zaman kullanılabilir taslak olur.
| Parça | Asistana ne söyler | Zayıf hali | Güçlü hali |
|---|---|---|---|
| Rol | Hangi uzmanlıkla düşüneceğini | "Bana yardım et." | "B2B hizmet satışında deneyimli bir danışman gibi düşün." |
| Bağlam | Kim için, hangi durumda çalıştığını | Hiç yok | "Müşterilerim orta ölçekli üretim firmalarının genel müdürleri; satın alma kararını onlar veriyor." |
| Görev | Tam olarak neyi üreteceğini | "Bir şeyler yaz." | "Aşağıdaki itiraza üç farklı cevap taslağı çıkar." |
| Biçim | Cevabın şeklini ve uzunluğunu | Belirsiz | "Her taslak en çok dört cümle olsun, madde olarak ver." |
| Ölçüt | Neyin iyi sayılacağını, neyin yasak olduğunu | Hiç yok | "Klişe kalıp kullanma, rakam uydurma, emin olmadığın yerde bana sor." |
Beş parçanın içinde en çok fark yaratan bağlamdır. Rol ve biçim cevabın tonunu düzeltir; bağlam ise içeriğini değiştirir. Ölçüt de çoğu kişinin atladığı parçadır: asistana neyi yapmamasını söylemek, düzeltme turlarını belirgin biçimde azaltır.
Bağlam dosyası nedir, nasıl hazırlanır?
Her konuşmada kendini baştan anlatmak yorucudur ve her seferinde eksik kalır. Çözüm, bir kez yazıp tekrar tekrar kullandığın bir bağlam dosyasıdır. Bu, tek sayfalık sade bir metindir ve şunları içerir:
- Kim olduğun, ne iş yaptığın ve hangi sonucu sattığın
- İdeal müşterin: sektörü, unvanı, en sık sorduğu soru (ideal müşteri profili yazısındaki tanım burada işe yarar)
- Hizmetinin sınırları: neyi yapmadığın, kimle çalışmadığın
- Tonun: "sen" mi "siz" mi, kısa mı uzun mu, hangi kelimeleri kullanmadığın
- Beğendiğin iki örnek metin: kendi gönderin ya da e-postan
Bu metni konuşmanın başına yapıştırabilirsin. Çoğu asistanın kalıcı talimat ya da proje alanı da var; adı ve yeri ürüne göre değişse de mantık aynıdır: bağlam bir kez yazılır, her işte kullanılır. Yapay zekayla LinkedIn gönderisi yazarken metnin senin metnin gibi okunmasını sağlayan şey de bu dosyadır.
LinkedIn ve satış için hazır beş prompt
Aşağıdaki örnekleri köşeli parantezli yerleri kendi bilginle doldurarak kullan. Hepsi bağlam dosyanı konuşmaya eklediğini varsayar.
Müşteri sorusundan gönderi taslağı
Rolün: B2B hizmet satan bir danışmanın içerik editörü. Bu hafta bir müşterim şunu sordu: [müşterinin sorusu]. Ben şöyle cevap verdim: [senin cevabın]. Bunu bir LinkedIn gönderisine çevir. İlk cümle soruyu tekrar etmeden merak uyandırsın, paragraflar kısa olsun, mobilde tek ekrana sığsın. Benim örneğime sadık kal; olay, isim ya da rakam ekleme.
Bağlantı daveti notu
Aşağıdaki kişinin profil özetini oku: [profil özeti]. Bu kişiye bağlantı daveti için üç not alternatifi yaz. Her not 200 karakteri geçmesin. Satış teklifi yapma; ortak bir konuya ya da onun paylaştığı bir fikre dayan.
LinkedIn'de notlu davet en çok 200 karakter olabiliyor; sınırı prompta yazmak, sonradan kısaltma işini ortadan kaldırır. Notun kendisi için bağlantı mesajı yazısına bakabilirsin.
Görüşme sonrası takip mesajı
Bugün [kişinin unvanı] ile bir tanışma görüşmesi yaptım. Konuştuğumuz üç konu: [konu listesi]. Ona kısa bir takip mesajı yaz: görüşme için teşekkür, konuştuğumuz tek somut sonraki adım ve bir soru. Resmi ama sıcak bir dil kullan, "umarım iyisinizdir" gibi kalıplarla başlama.
İtiraz hazırlığı
İdeal müşterim [müşteri tanımı]. Ona [hizmetin] teklif ettiğimde karşılaşabileceğim en olası beş itirazı listele. Her itiraz için müşterinin bunu neden söylediğini tek cümleyle açıkla, sonra benim verebileceğim kısa bir cevap öner. Cevaplarda indirim önerme.
Profil başlığı alternatifleri
Bağlam dosyama göre LinkedIn profil başlığım için beş alternatif yaz. Her biri kime yardım ettiğimi ve hangi sonucu sağladığımı söylesin. Unvan sıralaması, "tutkulu" ya da "sonuç odaklı" gibi sıfatlar kullanma. Sonra beşini, ideal müşterimin gözünden en anlaşılırdan en az anlaşılıra sırala.
Başlığın mantığı için başlık yazısı bu promptun iyi bir eşidir.
İlk cevabı beğenmezsen ne yapmalısın?
İlk cevap bir taslaktır; asıl iş ikinci ve üçüncü turda olur. Baştan yeni bir prompt yazmak yerine konuşmayı sürdür:
- Neyi beğenmediğini somut söyle: "çok uzun" yerine "ikinci paragrafı çıkar, ilk cümleyi soru yap".
- Başlamadan önce sorsun: karmaşık işlerde prompta "başlamadan önce eksik bilgiyi bana sor" cümlesini ekle.
- Örnek ver: beğendiğin bir metni gösterip "bu tonda yaz" demek, tonu sıfatlarla anlatmaktan daha iyi sonuç verir.
- Büyük işi böl: bir teklif dosyasını tek seferde değil, önce iskelet, sonra bölüm bölüm iste.
- Kontrol ettir: "bu metinde doğrulanmamış iddia var mı, işaretle" diye ikinci bir tur iste.
Prompt neyi çözmez, nerede dikkatli olmalısın?
İyi prompt yazmak her sorunu çözmez; bunu baştan bilmek hayal kırıklığını azaltır.
- Bilmediğin konuyu senin yerine bilmez. Asistan emin olmadığında da akıcı cevap verebilir; rakam, tarih ve kaynak içeren her cümleyi kendin kontrol et.
- Deneyimini yazamaz. Yaşamadığın bir müşteri hikâyesini isteyince uydurur; bu, B2B'de güveni en hızlı kaybettiren hatadır.
- Hazır prompt paketleri bağlamın yerini tutmaz. Başkasının promptu, başkasının işine göre yazılmıştır.
- Kısa ve tek seferlik sorularda beş parçalı kalıba gerek yok; kalıp tekrar eden işler içindir.
Veri konusu ayrıca önemli. Müşteri adı, telefon, e-posta, sözleşme metni, çalışan ya da sağlık bilgisi gibi kişisel verileri kişisel hesabındaki genel bir asistana yapıştırma. KVKK açısından bu veriyi işleyen sensin ve sorumluluk da sende kalır. Kurumunun izin verdiği aracı ve hesabı kullan, mümkünse isimleri ve tanımlayıcı bilgileri çıkararak anonimleştir.
LİDER'de prompt yazmak nasıl öğretilir?
Ekim 2026 itibarıyla LİDER Topluluk'un 8 haftalık müfredatında ikinci ay yapay zekaya ayrılır ve bu ayın ilk haftası temel kullanım, doğru soru sorma ve bağlam kurma üzerine kuruludur. Yani bu yazıdaki kalıp, kampta bir haftalık uygulamanın konusudur: üye kendi bağlam dosyasını yazar, kendi işindeki tekrar eden görevler için promptlarını kurar.
Bağlamı her seferinde yeniden yazmamak için İçerik Yazma aracında konumlandırma ve hedef kitle hazır durur. Sonraki haftalarda aynı mantık yapay zeka ajanlarına taşınır: üyenin bilgisayarında Claude Code içinde çalışan LİDER ajanları, iyi yazılmış bir bağlam ve net onay adımları üzerine kuruludur. Yöneticinin bu dönüşümdeki rolünü merak ediyorsan yapay zeka liderliği yazısı iyi bir devam olur.
23 Kasım 2026'da başlayan yeni dönem 8 hafta ve 16 saat canlı yayından oluşur; yayın kayıtları panelde hafta hafta durur. Müfredatın tamamını program sayfasında görebilirsin. Ama başlamak için bir programa ihtiyacın yok: bu akşam tek sayfalık bağlam dosyanı yaz ve yarın ilk işinde kullan.
Sık sorulan sorular
- Prompt Türkçe mi yazılmalı, İngilizce mi?
- Çıktıyı hangi dilde istiyorsan o dilde yazmak en sade yoldur. Genel asistanlar Türkçe promptu iyi anlar; asıl farkı dil değil, verdiğin bağlamın netliği yaratır.
- Prompt ne kadar uzun olmalı?
- İşin karmaşıklığı kadar. Tek seferlik bir soru tek cümleyle sorulur; tekrar eden bir iş için bağlam dosyasıyla birlikte bir sayfayı bulan prompt normaldir.
- ChatGPT, Claude ve Gemini için ayrı prompt yazmak gerekir mi?
- Gerekmez. Rol, bağlam, görev, biçim ve ölçüt kalıbı üçünde de işler. Sonuçları karşılaştırmak istiyorsan aynı promptu üçünde deneyip kendi işine en uygun cevabı seçebilirsin.
- Hazır prompt kütüphanesi satın almak mantıklı mı?
- Çoğu zaman değil. Hazır promptlar başkasının bağlamına göre yazılmıştır; yapıyı örnek almak faydalıdır ama kendi bağlam dosyan olmadan genel metin üretmeye devam edersin.
- Müşteri bilgilerini prompta yazmak güvenli mi?
- Kişisel hesaptaki genel bir asistana müşteri adı, iletişim bilgisi ya da sözleşme yapıştırmak KVKK açısından risklidir. Kurumunun izin verdiği aracı kullan ve mümkünse bilgiyi anonimleştir.
Yazar
Burak Can Bayer
Kişisel marka danışmanı ve LİDER Topluluk kurucusu. Profesyonellerin LinkedIn'de görünür olmasını ve müşteri kazanmasını sağlayan sistemler kurar; LİDER'in Topluluk, Mentör ve Ajans kademelerini yürütür. Türkiye LinkedIn Karar Verici Raporu 2026'yı hazırladı.
Bu konuda devam et
LİDER Topluluk, Burak Can Bayer'in kurduğu; kişisel marka, LinkedIn'den müşteri kazanma ve yapay zeka ile iş geliştirme üzerine çalışan B2B profesyonellerin topluluğudur. Yeni dönem 23 Kasım 2026'da başlıyor; katılım tanışma görüşmesiyle.
Topluluğa katıl